Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Wysokie Mazowieckie

p

  • 001_obiekt.jpg
  • 001_wiosna.jpg
  • 002_obiekt.jpg
  • 002_wiosna.jpg
  • 003_obiekt.jpg
  • 003_wiosna.jpg
  • 004_obiekt.jpg
  • 004_wiosna.jpg
  • 005_obiekt.jpg
  • 005_wiosna.jpg
  • 006_obiekt.jpg
  • 006_wiosna.jpg
  • 007_obiekt.jpg
  • 007_wiosna.jpg
  • 008_obiekt.jpg
  • 008_wiosna.jpg
  • 009_obiekt.jpg
  • 009_wiosna.jpg
  • 010_obiekt.jpg
  • 010_wiosna.jpg
  • 011_obiekt.jpg
  • 011_wiosna.jpg
  • 012_obiekt.jpg
  • 012_wiosna.jpg
  • 013_obiekt.jpg
  • 014_obiekt.jpg
  • 015_obiekt.jpg
  • 016_obiekt.jpg
  • 017_obiekt.jpg
  • 018_obiekt.jpg
  • 019_obiekt.jpg

Strona główna

Prof. Piotr Bańkowski – wysokomazowiecczanin, bohaterem sesji naukowej ŁTN

BańkowskiW sobotę, 3 grudnia 2016 roku, w naszym mieście gościliśmy kilkuosobową delegację Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego im. Wagów. Delegacji przewodniczyła prof. dr hab. Dorota Rembiszewska – wiceprezes ŁTN im. Wagów, profesor Polskiej Akademii Nauk, wysokomazowiecczanka, a uczestniczyli m.in. Teresa Fromelc – Pawelczyk i Dorota Pietrzkiewicz – prelegenci organizowanej tego dnia w Łomży sesji naukowej ŁTN pt. „Znaki pamięci i niepamięci – w 40. rocznicę śmierci Piotra Bańkowskiego”. Ważnym elementem programu sesji była wycieczka uczestników do Wysokiego Mazowieckiego – miasta urodzenia i dzieciństwa przyszłego profesora.

Wizyta rozpoczęła się od spotkania w Urzędzie Miasta Wysokie Mazowieckie. W imieniu Burmistrza Miasta Jarosława Siekierko naukowców powitała pani Ewa Konarzewska – Zastępca Burmistrza, przybliżając jednocześnie współczesny, samorządowy obraz naszego miasta. Natomiast przewodnikiem po historii Wysokiego Mazowieckiego był Waldemar Gołaś, który w swej gawędzie szkicował słowem wybrane obrazy miejsc i ludzi w dawnych dziejach miasta, w sposób szczególny te związane z pokoleniem Piotra Bańkowskiego. Warto podkreślić, że do tego pokolenia należały wybitne postaci wywodzące się z naszego miasta, m.in. Jan Kucharzewski, Bolesław Mościcki, Jan Stanisław Jankowski, Konrad Srzednicki, ks. Józef Obrembski. Z kolei z pokolenia II Rzeczypospolitej w historię wpisali się m.in. Kazimierz Kamieński Huzar czy Mieczysław Kierlewicz. Po II wojnie światowej miasto zrodziło wielu kontynuatorów Piotra Bańkowskiego, którzy specjalizowali się w różnych dziedzinach nauki. Należą do nich m.in. profesorowie: Lucjan Pawłowski, Henryk Skarżyński, Henryk Wnorowski, Dorota Rembiszewska, Jacek Jemielity, czy wybitna pisarka Hanna Kowalewska. Opowieść o mieszkańcach miasta była kontynuowana w Izbie Ziemi Wysokomazowieckiej, prowadzonej przez Towarzystwo Przyjaciół Miasta Wysokie Mazowieckie, z siedzibą w Miejskim Ośrodku Kultury. Zgromadzone zbiory wzmocniły obraz dziejów miasta z przełomu XIX i XX wieku. Rosnące zainteresowanie sprawiło, że planowane dwugodzinne spotkanie wydłużyło się do blisko czterech godzin. Wizytę dopełnił spacer ulicami naszego miasta – szlakiem pamięci, czyli istniejących zabytków i pomników. Wędrowaliśmy też tam, gdzie historyczne miejsca zyskały swój współczesny wizerunek. Wieczorową porą, przy świątecznej iluminacji i wśród wirujących płatków białego śniegu miasto wyglądało pięknie. Dzięki tej świątecznej magii udało się – choć na chwilę – przenieść uczestników sesji w czasy Piotra Bańkowskiego.

Piotr Bańkowski przeszedł na świat w Wysokiem Mazowieckiem, 12 września 1885 roku, w rodzinie Jana – właściciela warsztatu kowalsko – ślusarskiego i Pauliny z domu Ostrowskiej, która poświeciła się wychowaniu dzieci. To właśnie w klimacie naszego miasta – wierności tradycji narodowej, patriotyzmu i miłości rodzinnej ziemi - spędził swoje dzieciństwo. Tu ukończył miejscową czteroklasową szkołę powszechną, by później kontynuować naukę w Łomżyńskim Gimnazjum. Stąd związki nie tylko z Wysokiem Mazowieckiem, ale też z Łomżą. Uczestniczył w strajkach szkolnych 1905 roku i był posądzony o współudział w napadzie bojówki PPS na Kasę Skarbową w Wysokiem Mazowieckiem. I z tego małego miasteczka ruszył w wielki świat. Uciekł z zaboru rosyjskiego. W Krakowie zdał maturę i rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Szybko jednak zmienił wydział, by studiować historię oraz literaturę polską i światową. W 1912 roku uzyskał stopień doktora filozofii w tym zakresie. W 1913 roku na krótko powrócił do rodzinnego miasta. Niestety, szybko został aresztowany „za dawne winy” i na kilka miesięcy osadzony w areszcie carskim. Następnie los rzucił go do Paryża, gdzie prowadził badania naukowe, a po krótkim pobycie w niepodległej już Polsce trafił do Petersburga (Leningradu), gdzie zajmował się rewindykacją dóbr kultury polskiej. Prowadząc kwerendy archiwalne i biblioteczne wyspecjalizował się w pracy archiwalnej. Pracował m.in. w Archiwum Państwowym w Lublinie, w Bibliotece Narodowej i Archiwum Skarbowym w Warszawie. W czasie drugiej wojny światowej odkrył i inwentaryzował zbiory archiwum króla Stanisława Augusta, a także chronił zbiory archiwalne w czasie powstania warszawskiego. Po wojnie pracował w Wydziale Archiwów Państwowych, Archiwum Głównym Akt Dawnych i Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych w Warszawie. W latach 1951-1976 był redaktorem 44 tomów czasopisma „Archeion”. W tym czasie wielokrotnie odwiedzał też swoje rodzinne miasto – Wysokie Mazowieckie, opowiadając o historii i literaturze podczas spotkań z młodzieżą szkolną. W 1954 roku został docentem, a profesorem nadzwyczajnym w 1962 roku, tuż przed przejściem na emeryturę. Zmarł 16 lutego 1976 roku w Warszawie. Był wychowawcą i nauczycielem wielu pokoleń archiwistów polskich, dla których ciągle jest wzorem i autorytetem. Jego spuścizna obejmuje wiele prac i artykułów, w tym najważniejszą monografię archiwoznawczą Archiwum Stanisława Augusta. Zgodnie z testamentem Piotra Bańkowskiego jego cenny księgozbiór, obrazy i zabytkowe meble (cudem ocalałe w powstaniu warszawskim) zostały przekazane Łomżyńskiemu Towarzystwu Naukowemu im. Wagów i są eksponowane w Gabinecie Piotra Bańkowskiego w siedzibie Towarzystwa w Łomży.

Link: http://ltn.lomza.pl/gabinet-p-bankowskiego/

Dziękujemy za propagowanie postaci naszego rodaka.

 

Aktualności MOK

  Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska Detektor burzowy Mrągowo LGD  PLIS 


 

Urząd Miasta Wysokie Mazowieckie, ul. Ludowa 15, 18-200 Wysokie Mazowieckie
tel.:  862752592  fax:  862752593                  NIP:    7221002509    REGON:  450010671
Nr rachunku bankowego:    27 1020 1332 0000 1102 0037 5535    IBAN:  PL27102013320000110200375535    SWIFT:  BPKOPLPW