Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Wysokie Mazowieckie

p

  • 001_obiekt.jpg
  • 001_wiosna.jpg
  • 002_obiekt.jpg
  • 002_wiosna.jpg
  • 003_obiekt.jpg
  • 003_wiosna.jpg
  • 004_obiekt.jpg
  • 004_wiosna.jpg
  • 005_obiekt.jpg
  • 005_wiosna.jpg
  • 006_obiekt.jpg
  • 006_wiosna.jpg
  • 007_obiekt.jpg
  • 007_wiosna.jpg
  • 008_obiekt.jpg
  • 008_wiosna.jpg
  • 009_obiekt.jpg
  • 009_wiosna.jpg
  • 010_obiekt.jpg
  • 010_wiosna.jpg
  • 011_obiekt.jpg
  • 011_wiosna.jpg
  • 012_obiekt.jpg
  • 012_wiosna.jpg
  • 013_obiekt.jpg
  • 014_obiekt.jpg
  • 015_obiekt.jpg
  • 016_obiekt.jpg
  • 017_obiekt.jpg
  • 018_obiekt.jpg
  • 019_obiekt.jpg

Kształtowanie się nazwisk w Polsce

UTW03.04.2017 r. dr hab. prof. Instytutu Slawistyki PAN Dorota Krystyna  Rembiszewska, polska językoznawczyni i dialektolożka wygłosiła wykład na temat:„ Antroponimia  w ujęciu regionalnym – o nazwiskach mieszkańców Wysokiego Mazowieckiego”.

Nazwisko w rozumieniu kategorii onomastycznej pojawiło się dosyć późno, bo dopiero na początku XX w. i utrwalało się stopniowo i w różnym czasie – w zależności od warstwy społecznej . Już w XVI w. w Polsce część społeczeństwa używała nazwisk w funkcji zbliżonej do dzisiejszej, a więc jako określeń niezmiennych i dziedzicznych, dotyczyło to głównie szlachty. W środowisku mieszczańskim proces kształtowania się nazwisk kończy się mniej więcej w wieku XVII. Najpóźniej ukształtowały się nazwiska chłopskie w XIX w., co było związane ze sprawami administracyjnymi, głównie z opodatkowaniem obywateli.

 

Zbiór nazwisk Polaków jest bardzo duży. W przybliżeniu można wskazać, że w Polsce jest w użyciu ponad 400 000 nazwisk. Jak podaje MSWiA, wg stanu w 2015 r. do najpopularniejszych nazwisk wśród Polaków należą: Nowak, Kowalski, Wiśniewski, Wójcik, Kowalczyk, Kamiński, Lewandowski, Dąbrowski, Zieliński, Szymański, Woźniak, Kozłowski, Jankowski, Wojciechowski, Kwiatkowski, Mazur, Krawczyk, Piotrowski, Kaczmarek, Grabowski, Pawłowski, Michalski, Zając, Król, Nowakowski, Wieczorek, Jabłoński, Majewski, Adamczyk, Wróbel. 

Zbiór nazwisk Polaków dawniej i współcześnie używanych tworzą dwie zasadnicze grupy: nazwiska rodzime oraz nazwiska genetycznie obce , które zostały przeniesione z innych języków na różnych etapach rozwoju polszczyzny.

Źródłem tworzenia nazwisk rodzimych są: nazwy pospolite oraz przezwiska pochodzące od apelatywów, dawne nazwy heraldyczne, imiona pochodzenia słowiańskiego i chrześcijańskiego, nazwy geograficzne, zwłaszcza miejscowe.

Inną grupę stanowią nazwiska obce, które pojawiły się wraz z napływem do Polski przedstawicieli innych nacji. Są więc nazwiska, które utrwaliły się w polskiej tradycji, choć, uświadamiane jako obce, z powodu ich nosicieli zostały przyswojone do polskiego nazewnictwa osobowego.

Nazwy osobowe wykazywały i wykazują zróżnicowanie geograficzne. Regionalnie układają się nazwiska utworzone od apelatywów gwarowych. Zróżnicowanie geograficzne nazw osobowych na terenie Polski można śledzić dzięki programowi dostępnemu w internecie, który rysuje zasięg poszczególnych nazwisk na podstawie „Słownika nazwużywanych w Polsce na początku XXI wieku” Kazimierza Rymuta albo na stronie Moi krewni.

Niektóre nazwiska w Wysokiem Mazowieckiem zawierają elementy gwarowe. Warto sobie uświadomić, że nazwisko oddaje złożoność stosunków kulturowych i językowych na pograniczu oraz obszarach z nim sąsiadujących. Do Wysokiego w ciągu wieków napływały osoby z terenów położonych dalej na wschód, stąd mamy nazwiska wskazujące na powiązania ze wschodnią Słowiańszczyzną (np. Krysiuk, Bazyluk, Ustyniuk)

Dokładne wskazanie, od czego wzięło się dane nazwisko czasami jest trudne.

Nazwiska są tematem ciekawym, wciągającym, wymagającym długich i żmudnych badań. Ich efekty są jednak bardzo ciekawe – możemy dowiedzieć się nie tylko o pochodzeniu nazwiska, ale przy okazji dowiedzieć się o przeszłości rodziny, miejscowości, z której pochodzili nasi przodkowie. Pani profesor zachęcała studentów UTW do takich poszukiwań i zainteresowania zagadnieniami nazw własnych.

Alicja Chmielewska

Zdjęcia , Zbigniew Kaczanowicz

 

 

Aktualności MOK

  Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska Detektor burzowy Mrągowo LGD  PLIS 


 

Urząd Miasta Wysokie Mazowieckie, ul. Ludowa 15, 18-200 Wysokie Mazowieckie
tel.:  862752592  fax:  862752593                  NIP:    7221002509    REGON:  450010671
Nr rachunku bankowego:    27 1020 1332 0000 1102 0037 5535    IBAN:  PL27102013320000110200375535    SWIFT:  BPKOPLPW